:: wikimiki.org ::
| Tektono |
TektonoDukotiledonaj plantoj > Verbenacoj > Tektono < Arbo < Ligno
----
Dukotiledonaj plantojBiologio > Botaniko > Angiospermoj
----
Dukotiledonaj plantoj konsistigas klason en Biologia klasado.
Estas pluraj skoloj por subdividi ĝin, la klasika kaj la kladistika. Laŭ la ktp
Sendepende de la klasadosistemo jen ĉefaj familioj kun gravaj, konataj genroj:
ja:双子葉植物
ko:쌍떡잎식물
VerbenacojBotaniko > Dukotiledonaj plantoj
----
Verbenacoj estas ĉefe arbaj plantoj en la tropikoj kaj subtropikoj, aperante en tre diversaj formoj kaj lokoj. Ili havas kontraŭesidantajn foliojn, ofte simplaj. La plantoj ofte haraj, la floroj ofte 5-partaj. Insektopolenitaj, la frukto estas drupo, la grajnojn disportas birdoj (kolibro). 100 genroj, 2600 specioj.
- Aloysa (=?) (Aloysa triphylla)
- verbeno estas genro de unu kaj plurjaraj herboj kun duope kontraŭesidantaj folioj kaj grandaj infloreskoj el brilkoloraj, bonodoraj floroj. Kelkaj specioj estas kulturata ĝardene aŭ subvitre . Ĝi dekokto estas uzata kiel trinkaĵo (dekokti estas longe bolkuiri en akvo la vegetaĵojn, por solvi ties soloveblajn substancojn).
- tektono (tectona) estas genro kun arbaj specioj. La plej grava specio (ekonomie en Azio) estas la
- granda tektono (Tectona grandis) (hu:tikfa), kiu estas tre granda arbo (40-50 m) kun grandaj (30-60 cm), ovoformaj, dorsflanke blankafeltaj folioj. Ĝi havas blankajn florojn kaj avelgrandajn drupojn kun arom-odora ligno. La ligno estas malmola, neputriĝema (enhavas silikaton), tre utiligata por konstruado de ŝipoj, vagonoj, pordoj, fenestroj, mebloj.
- ”Vitex” vitekso?
- ”Avicennia” aviĉeno? (aviceno estas irana filozofo (980-1037))
- kalitriko (Callitriche): genro de unu aŭ plurjaraj herboj, akvoplantoj kun linioformaj, subakvaj folioj kaj ofte plue kun rozete aranĝitaj flosfolioj kaj kun reduktitaj floroj.
ArboBiologio > Botaniko > Arbo
----
Botaniko, Nebrasko, Usono]]
1.
Arbo (latine arbus. Esperante oni povas ankaŭ formi frukto-arbonomojn uzante la sufikson -uj-) estas planto, kiu konsistas de radikoj, unu aŭ pluraj grandaj tigoj nomataj trunkoj, branĉoj, kaj branĉetoj. La plej oftaj arboj, la foliarboj, portas foliojn, dum nadloarboj havas nadlojn. La foliarboj ludas gravan rolon en la fotosintezo - la natura purigado de l' aero. La arboŝelo estas funkcie simila al haŭto, kaj protektas la arbon kontraŭ atakado de fungo kaj infekto. La arboŝelo ankaŭ transportas nutraĵon kaj akvon al la kreskzonoj laŭlonge de branĉoj kaj folioj.
La radikoj de arbo kreskas suben en la tergrundo kaj ĉerpas akvon kaj nutraĵon de la ĉirkaŭa grundo. Super la grundo, la trunko donas altecon al la foliportintaj branĉoj por gajni sunlumon. En multaj da specioj de arboj, branĉoj disvastigas sin por havi la plej grandan folian surfacon al la suno.
Jam en frua mezozoiko aperis la unuaj nadloarboj, dum foliarboj estas pli ĵusa evoluo.
Pratempe, vastaj partoj de la tersurfaco kovratis per arbaroj. Poste, homo multege forbrulis kaj detruis la arbojn, kreanta savanojn kaj dezertojn. Hodiaŭ, la homa forsegado, aparte de la pluvarbaroj, serioze minacas nian propran ekziston sur la tero.
Tipoj de arbo:
- Nadloarboj:
- ginko
- piceo
- pino
- Foliarboj:
- acero
- anzino
- baobabo
- betulo
- fago
- frakseno
- gofero
- kverko
- ulmo
- fruktohavaj
- olivarbo
- oranĝarbo
- pirarbo
- poploj
- pomarbo
- Saliko
- tamariko
Vivo de arbo
Kelkaj arb-specioj estas ambaŭseksaj, dum aliaj dividiĝas je inaj kaj iĉaj "individuoj".
Je la geaj la arbo povas sin mem fekundigi (helpe de vento kaj insektoj), dum je la disseksaj poleno devas esti transportata de iĉa al ina arboj. Je foliarboj la poleno fekundigas plejofte florojn, sed kutime la inaj nadloarboj havas specialan organon pinglo.
Fekundigitaj, la floroj evoluiĝas al nuksoj aŭ fruktoj, kaj la pingloj al kerno-havaj pingloj. Kiam maturas, la nukso/frukto/pinglo falas surteren aŭ estas manĝata de animalo kaj elfekata ie fore de la patra arbo. En riĉa grundo ĝi iom post iom ekŝosas radiketon, kaj nutrata de suno kaj akvo komencas sendi radikojn suben kaj branĉojn supren. Je plejmultaj specioj daŭras pluraj jardekoj antaŭ ol arbo vere finpasis sian "bebecon". Arbo neniam iĝas "plenkreska", sed lante kontinuas kreskadi ĝismorte. Kelkaj arboj atingas aĝon de pluraj jarcentoj, eĉ duonjarmilo.
Por estimi aĝon de arbo kaj ankaŭ por ekhavi ideon pri ĝia vivovojo, oni povas faligi ĝin kaj elsegi horizontalan pecon el la trunko. Ĉiujare ene de arbo nome aldoniĝas "ringo" malhela, kies diko kaj fazono indikivas la tiujarajn viv-kondiĉojn.
Mortinte, arbo ekas putri, t. e. ĝin manĝas bakterioj k.s.
Tutaj arbaroj povas esti putrantaj, kio donas riĉajn vivkondiĉojn por novaj plantoj, arboj kaj fungoj.
Kelkfoje ankaŭ junaj arboj nature mortas, ĉefe pro fungatako, arbaj malsanoj, kaj fajro.
Arbo kaj homo
La arbaĵo nomiĝas ligno. Ekde la apero de la homo, ligno estis unu el niaj plej gravaj resursoj. Ligno verŝajne partoprenis en la homa ekregado de fajro, kaj krome uzatis por multegaj iloj kaj aliaj objektoj: radoj, domoj, armiloj ktp. ktp. La arboj donis al ni ankaŭ manĝon: olivo, pomo, piro, daktilo, nuksoj ktp. En multaj mitologioj arbo estas simbolo de eterneco, saĝeco ks.
La antikvaj ĝermanoj kredis je Yggdrasil - enormega frakseno branĉ-radike kunliganta ĉielon kaj teron. La keltoj taksis la kverkon (Der, en ilia lingvo) sankta; kaj la helenoj kaj indianoj kredis je arbaj spiritoj. En multaj kristanaj hejmoj nordaj oni festenas kristnaskon per speciala kristnaska arbo (tipe piceo).
2.
Arbo povas ankaŭ signifi arbecan strukturon kaŭ modelon:
Familia arbo estas tabelo kiu montras familianojn mortajn kaj vivajn, kun ties interrilatoj kvazaŭ "branĉoj el komuna trunko".
----
Vidu ankaŭ
- 1. palmo - arbedo - Frukto - korko - arbusto - - trunko tigo
- 2. Ideografia Vikiarbo rabarbo
Rilataj temoj
- Arbokuracado
ja:木
ms:Pokok
simple:Tree
th:ต้นไม้
LignoLigno estas malmola, fibra substanco, el kiu konsistas plejparto de la radikoj kaj branĉoj sub la ŝelo de arboj kaj arbedoj kaj iomkvante de arbustoj.
Ĉefaj uzataj tipoj de ligno:
- Ebono
- Karpeno
- Kverko
- Juglandarbo
- Mahogano
- Pino
- Poplo
- Tektono
vidu ankaŭ: rabotilo, lignoskulptado, lignoprilaboro
Categorie:Hoog-NormandiëCategorie:Regio in Frankrijk
appartamenti bruxelles kreatyna kaway otyo pharmacy
|
|
|
| :: RELATED NEWS :: |
單車旅行
單車旅行是除了飛機之外，僅使用單車做為旅行交通工具的一種旅行方式。也有人稱做鐵馬旅行。
單車旅行中最使旅行者感到疲累的是上坡路，和逆風的氣候。
在台灣，出名的單車自助旅行者有
- 胡榮華，台灣最早的單車環球旅行者，出版[單騎走天涯]共四冊旅行故事，他的環球時間大在
|
霍元甲
霍元甲（1868年 - 1910年），直隶省静海县（今属天津市）人，清末武术家。
霍元甲生在一个迷宗拳（又名燕青拳，相传是梁山好汉卢俊义和
|
宇宙语言学
宇宙语言学是研究宇宙语言的一门语言学分支。由于到目前为止还不能证明地球以外还有生命的存在，因此这门学科也就成了一门无法证实的学科，需要许多年以后才有可能看到他的效用和意义。
宇宙语言学涉及到许多其它的学科：
|
傅铁山
傅铁山是中国大陆的三自教会当中的天主教首领。
他是中国天主教爱国会主席，中国天主教主教团副主席，宇宙中其他的生命交流所创造出来的人工语言；也指人类接受到的可能是宇宙中其他生命发来的电讯号。
虽然目前还无法证实除地球外宇宙中还有其他地方存在生命，但是许多科学家认为宇宙中存在其他生命的可能性应该
|
Maya
Maya 是相當高階而且複雜的三維電腦动画軟體，被廣泛用于电影、电视、广告、電腦遊戲
|
|
MAYA
Maya 是相當高階而且複雜的三維電腦动画軟體，被廣泛用于电影、电视、广告、電腦遊戲
|
殷墟
殷墟是中国商朝晚期的都城遗址。地点位于河南安阳西北的洹水两岸。年代大约在公元前14世纪末～前11世纪，这个地方自
|
|
